Mülki-hüquqi müqavilələrin ekspertizası: Risklərdən necə qorunmalı?

Gündəlik biznes fəaliyyətində və ya şəxsi həyatda hər birimiz müxtəlif sazişlərə imza atırıq. Alqı-satqı, xidmət, icarə, podrat və digər mülki-hüquqi müqavilələr tərəflər arasında münasibətləri tənzimləyən, hüquq və vəzifələri müəyyən edən əsas sənədlərdir. Lakin təcrübə göstərir ki, çox vaxt bu sənədlər formal xarakter daşıyır və tərəflər yalnız qiymət, müddət kimi ilkin şərtlərə diqqət yetirməklə kifayətlənirlər. Müqavilələrin qanunvericiliyin tələblərinə uyğunluğunun peşəkar səviyyədə yoxlanılmaması isə gələcəkdə ciddi maliyyə itkilərinə və uzun sürən məhkəmə çəkişmələrinə zəmin yaradır.

Şablon müqavilələrin gizli təhlükələri

Bir çox şirkət və ya fərdlər xərclərə qənaət etmək məqsədilə internetdən götürülmüş şablon müqavilə formalarından istifadə edirlər. Lakin hər bir əqdin özünəməxsus xüsusiyyətləri və riskləri var. Hüquqi ekspertiza olunmadan imzalanan sənədlərdə ən çox rast gəlinən problemlər bunlardır:

• Mülki Məcəllənin tələblərinə uyğunsuzluq: Qanunvericiliyin imperativ (məcburi) normalarına zidd olan bəndlər müqavilənin tam və ya qismən etibarsız sayılmasına səbəb ola bilər.

• Tərəflərin bərabərsizliyi: Şərtlərin yalnız bir tərəfin xeyrinə tərtib olunması, digər tərəf üçün isə əsassız ağır cərimə və sanksiyaların nəzərdə tutulması.

• Vergi riskləri: Müqavilənin forma və məzmun baxımından düzgün tərtib edilməməsi vergi yoxlamaları zamanı əlavə maliyyə öhdəliklərinin yaranması ilə nəticələnə bilər.

• Məsuliyyətsizlik və fors-major: Fövqəladə hallarda tərəflərin öhdəliklərinin və ya dəymiş ziyanın əvəzinin ödənilməsi qaydasının muğam qalması.

Müqavilə növləri üzrə əsas məqamlar

Müqavilənin növlərindən asılı olaraq ekspertiza zamanı diqqət yetirilməli olan xüsusi məqamlar mövcuddur:

Alqı-satqı müqavilələri: Burada əmlakın və ya malın mülkiyyət hüququnun keçid məqamı, keyfiyyət zəmanəti və gizli qüsurlara görə məsuliyyət dərindən təhlil edilməlidir. Daşınmaz əmlak əqdlərində isə dövlət qeydiyyatı məsələləri xüsusi nəzarətdə saxlanılmalıdır.

İcarə müqavilələri: İcarəyə verilən obyektin təsviri, təmir və saxlanma öhdəliklərinin tərəflər arasında necə bölüşdürülməsi, icarə haqqının dəyişdirilməsi şərtləri və sənədə vaxtından əvvəl xitam verilmə qaydaları aydın şəkildə göstərilməlidir.

Podrat müqavilələri: Tikinti, təmir və ya digər işlərin görülməsində işin həcmi, təhvil-təslim aktlarının tərtibi, mərhələli ödənişlər və görülən işin keyfiyyətinə Zəmanət müddəti dəqiqliklə tənzimlənməlidir.

Xidmət müqavilələri: Göstərilən xidmətin keyfiyyət meyarları, nəticənin qiymətləndirilməsi, konfidentsiallıq (məxfilik) tələbləri və cavabdehlik çərçivəsi aydın yazılmalıdır.

Müqavilənin imzalanmasından öncə peşəkar hüquqi ekspertizadan keçirilməsi gələcəkdə yarana biləcək mübahisələrin və maliyyə itkilərinin qarşısını alan ən təsirli qabaqlayıcı addımdır.

Vecon Consulting şirkətinin təcrübəsi

Ölkənin aparıcı konsaltinq şirkətlərindən olan Vecon Consulting mülki-hüquqi müqavilələrin qanunvericiliyin tələblərinə uyğunluğunun yoxlanılması və ekspertizası sahəsində peşəkar xidmətlər təqdim edir.

Şirkətin təcrübəli mütəxəssisləri alqı-satqı, icarə, podrat, xidmət və digər kommersiya sazişlərinin hərtərəfli hüquqi təhlilini həyata keçirir. Təhlil prosesində gizli risklər aşkar olunur, qanunvericiliyə zidd bəndlər aradan qaldırılır və müştərilərin hüquqlarını maksimum dərəcədə qoruyan dəyişikliklər təklif edilir. Biznesinizin və şəxsi əmlak maraqlarınızın hüquqi təhlükəsizliyini etibar edə biləcəyiniz Vecon Consulting bu istiqamətdə etibarlı tərəfdaşınızdır.